kiến thức Robot hình người Mỹ lần đầu thực hiện phẫu thuật

Robot hình người Mỹ lần đầu thực hiện phẫu thuật

MỹCác robot hình người dùng dụng cụ mổ tiêu chuẩn để tiến hành hai ca phẫu thuật thử nghiệm tiền lâm sàng, dưới sự điều khiển từ xa của bác sĩ.

Theo Interesting Engineering, nhóm nghiên cứu ở Đại học California, San Diego (UCSD), Mỹ, sử dụng robot hình người điều khiển từ xa để thực hiện hai ca phẫu thuật với động vật có vú lớn không phải linh trưởng. Các ca phẫu thuật bao gồm cắt bỏ túi mật do một bác sĩ tiến hành cùng với robot hỗ trợ, ca còn lại do hai robot phối hợp thực hiện. Theo nhóm nghiên cứu, thành công này cho thấy tiềm năng của robot hình người điều khiển từ xa trong phòng mổ với nhiều ứng dụng phong phú. Các hệ thống phẫu thuật robot hiện nay rất chuyên biệt, thường có 3-4 cánh tay, phần mềm độc quyền và dụng cụ phẫu thuật riêng. Với trọng lượng khoảng 816 kg, hệ thống như vậy đòi hỏi phòng mổ đặc biệt, bố trí phức tạp và đội ngũ hỗ trợ đã qua đào tạo, do đó tốn kém và khó triển khai ngoài trung tâm y tế lớn. Ngược lại, Surgie, robot hình người sử dụng trong nghiên cứu, cao khoảng 1,5 mét và chỉ nặng 27 kg. Thiết kế nhỏ gọn và di động cho phép robot hoạt động trong phòng mổ có sẵn mà không cần thay đổi cơ sở hạ tầng, qua đó thiết thực hơn với cơ sở y tế có nguồn lực hạn chế. Michael Yip, kỹ sư tại UCSD và đồng nghiệp mô tả chi tiết thử nghiệm với Surgie trong nghiên cứu trên tạp chí Nature hôm 8/7.


Để thực hiện quá trình phẫu thuật, các nhà nghiên cứu trang bị cho robot bộ chuyển đổi để sử dụng dụng cụ mổ tiêu chuẩn. Các robot hoạt động trơn tru theo quy trình lâm sàng hiện có và mang lại cho nhà vận hành cảm giác trực quan hơn so với hệ thống phẫu thuật robot truyền thống. Nhóm nghiên cứu ở UCSD chia sẻ trong thử nghiệm tiền lâm sàng, robot hình người điều khiển từ xa đạt độ chính xác khi phẫu thuật tương đương những nền tảng robot uy tín. Theo họ, với chi phí thấp và chiếm diện tích nhỏ trong phòng mổ, robot hình người dễ triển khai ở khắp mọi nơi từ vùng nông thôn tới chiến trường, thậm chí trong không gian. Theo Tom's Guide, robot đang dần trở nên phổ biến trong phòng mổ. Năm 1983, robot phẫu thuật đầu tiên tên Anthrobot hỗ trợ các bác sĩ trong một ca phẫu thuật nội soi khớp gối. Năm 1985, hệ thống robot PUMA 560 thực hiện công việc tương tự khi tham gia thủ thuật sinh thiết não. Năm 1992, ROBODOC trở thành hệ thống robot đầu tiên phẫu thuật ở người khi chuẩn bị xương đùi cho ca thay khớp háng nhân tạo. Với kích thước thỏ gọn, linh hoạt, dễ tùy chỉnh, đội ngũ robot Surgie có thể triển khai phẫu thuật ở những khu vực thiếu thốn trong tương lai, giúp giải quyết bài toán về nhân lực. Nghiên cứu năm 2025 của Hiệp hội Phẫu thuật Mỹ chỉ ra tình trạng thiếu hụt bác sĩ trên toàn quốc với 21 bang có số lượng bác sĩ phẫu thuật ít hơn mức cần thiết. Số lượng thiếu hụt sẽ tăng từ 13.500 lên 86.000 bác sĩ vào năm 2036. Robot hình người điều khiển từ xa và tự động có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ lâm sàng và công việc hỗ trợ hơn nền tảng robot thông thường, phù hợp với bệnh viện, cộng đồng hẻo lánh, khu vực thảm họa và hoạt động tìm kiếm cứu hộ.


Theo Popular Science, dù nghiên cứu chứng minh tính khả thi của phẫu thuật bằng robot hình người điều khiển từ xa, công nghệ này vẫn cần vượt qua nhiều thách thức kỹ thuật trước khi có thể áp dụng rộng rãi. Trong quá trình phẫu thuật, robot cần hiệu chỉnh nhiều lần, làm tăng thời gian mổ so với hệ thống robot thông thường. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh hạn chế như vậy khá phổ biến trong giai đoạn đầu của công nghệ phẫu thuật mới. Ví dụ, quy trình phẫu thuật nội soi bằng robot đầu tiên từng kéo dài vài giờ nhưng đã rút ngắn xuống 30 phút nhờ cải tiến liên tục. Một thách thức khác là độ trễ khi giao tiếp, mức độ cử động chậm chạp của robot sau khi bác sĩ phẫu thuật truyền lệnh điều khiển. Việc giảm thiểu độ trễ rất quan trọng đối với phẫu thuật từ xa ở những cộng đồng hẻo lánh. Nhóm nghiên cứu cho biết ngoài thao tác trong phòng mổ, robot hình người có thể đảm nhận nhiều công việc khác như lấy dụng cụ phẫu thuật, hỗ trợ nhân viên y tế, vệ sinh phòng mổ, góp phần giảm bớt gánh nặng cho con người.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: Kiến thức