hot Loài vật khiến cá voi sát thủ chạy trốn

Loài vật khiến cá voi sát thủ chạy trốn

Các nhà nghiên cứu phát hiện chỉ cần nghe thấy tiếng kêu của cá voi hoa tiêu, các đàn cá voi sát thủ sẽ lập tức thu hẹp đội hình và nhanh chóng bơi đi nơi khác.

Theo Whale Scientists, các nhà khoa học quan sát thấy một tương tác kỳ lạ giữa cá voi hoa tiêu (Globicephala) và cá voi sát thủ (Orcinus orca) ở Bắc Đại Tây Dương trong nhiều năm. Khi gặp cá voi sát thủ, cá voi hoa tiêu không bỏ chạy mà tiếp cận ở tốc độ cao, giống hành vi quấy rối hoặc bao vây. Kết quả là cá voi sát thủ quay đi và rời khỏi khu vực.

Kết quả, khi cá voi sát thủ nghe thấy âm thanh của cá voi hoa tiêu, chúng nhanh chóng ngừng ăn uống hoặc hành vi khác để di chuyển có định hướng ra xa nguồn âm thanh, ở tốc độ gần gấp đôi bình thường. Ban đầu, cá voi sát thủ kêu nhiều hơn, có thể để cảnh báo những thành viên khác trong đàn. Nhưng sau khi ngừng phát bản ghi âm, chúng im lặng bất thường. Cùng lúc, cá voi sát thủ thắt chặt đội hình, bơi gần nhau hơn theo hàng đồng bộ và giảm di chuyển lang thang. Hành vi gắn kết này là phản ứng điển hình đối với nguy hiểm.

Theo Science Alert, một nhóm khác do nhà khoa học hải dương Renaud de Stephanis ở Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Tây Ban Nha dẫn đầu cũng ghi nhận hiện tượng tương tự. Trong một bài báo năm 2022, Stephanis và đồng nghiệp phân tích dữ liệu từ các nền tảng nghiên cứu và tour du lịch ngắm cá voi ở 6 khu vực của Iceland từ năm 2007 đến 2020. Cá voi hoa tiêu chỉ xuất hiện vào những tháng mùa hè nhưng chúng thường có mặt ở địa điểm tụ tập yêu thích của cá voi sát thủ.

Trong phần lớn các cuộc đụng độ (chiếm 68%), cá voi sát thủ tránh cá voi hoa tiêu bằng cách bơi đi trước khi chúng đến gần. Nhưng trong 28% số lần chạm trán, một cuộc rượt đuổi tốc độ cao diễn ra và cả hai loài đều nhảy lướt, tăng tốc độ lên 25 km/h. Đến năm 2026, sau hai thập kỷ quan sát, nhóm nghiên cứu kết luận cá voi sát thủ thực sự tìm cách tránh cá voi hoa tiêu.


Giới nghiên cứu chưa bao giờ ghi nhận trường hợp cá voi hoa tiêu tàn sát cá voi sát thủ và có rất ít bằng chứng cho thấy chúng cạnh tranh cùng con mồi. Lý do cá voi sát thủ lại coi âm thanh của cá voi hoa tiêu là mối đe dọa nghiêm trọng có thể bắt nguồn từ sức mạnh đám đông. Cá voi hoa tiêu bơi theo đàn lớn ồn ào và cường độ tiếng kêu của chúng có thể báo hiệu một cuộc đụng độ đầy rủi ro. Những cuộc đụng độ như vậy có thể làm gián đoạn hoạt động kiếm ăn, ảnh hưởng tới giao tiếp trong đàn, tạo ra tình huống căng thẳng và tiêu tốn nhiều năng lượng.

Một cách giải thích khác là cảnh báo sớm qua âm thanh. Khi phát hiện tiếng kêu của cá voi hoa tiêu từ xa, cá voi sát thủ có thể tránh những phản ứng cực đoan nhất. Trong cuộc chạm trán thực sự, cá voi sát thủ thường nhảy lướt, kiểu bơi tốc độ cao sát mặt nước kết hợp nhảy vọt lên không trung rồi lặn xuống nhịp nhàng để chạy trốn. Selbmann và đồng nghiệp không quan sát thấy hành vi đó trong thí nghiệm, chứng tỏ cá voi sát thủ đã rời đi từ sớm khi nghe tiếng kêu của cá voi hoa tiêu để tránh tình huống căng thẳng leo thang.

Theo nhóm nghiên cứu, cá voi sát thủ phản ứng với âm thanh của cá voi hoa tiêu tương tự với sóng âm của hải quân. Trong cả hai trường hợp, chúng đều nhanh chóng di chuyển ra xa nguồn âm thanh, tăng cường sự gắn bó trong đàn và thay đổi tiếng kêu. Sự tương đồng này cho thấy, cá voi sát thủ coi cá voi hoa tiêu là mối đe dọa thực sự thay vì phiền toái nhỏ.

Theo nhóm nghiên cứu, việc hiểu rõ quan hệ tương tác giữa các loài đóng vai trò quan trọng đối với công tác bảo tồn. Quấy rối lặp lại từ loài cá voi khác hoặc hoạt động của con người có thể buộc cá voi sát thủ rời bỏ khu vực kiếm ăn, tiêu hao năng lượng để trốn thoát, hoặc giảm thời gian săn mồi, cuối cùng ảnh hưởng đến khả năng sống sót và sinh sản của chúng theo thời gian.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: HOT