Lập đề án đặc thù đưa Đồng bằng sông Cửu Long tăng trưởng hai con số

Lập đề án đặc thù đưa Đồng bằng sông Cửu Long tăng trưởng hai con số

Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng đề án ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào giải quyết các bài toán lớn, hình thành động lực tăng trưởng mới cho miền Tây.

Thông tin được Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính cho biết tại Hội thảo Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ tăng trưởng kinh tế hai con số vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), ngày 25/9, tại Cần Thơ.

Theo Thứ trưởng, ĐBSCL là trọng điểm cấp vùng được đặc biệt quan tâm trong thực hiện chủ trương đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào thúc đẩy tăng trưởng. Đây là vùng có nhiều tiềm năng, lợi thế đặc thù nhưng đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới.

Từ yêu cầu đó, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ thống nhất triển khai xây dựng đề án đặc thù phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vùng ĐBSCL. Hội thảo được Bộ phối hợp cùng UBND TP Cần Thơ, Đại học Cần Thơ tổ chức cũng nhằm tham vấn ý kiến chuyên gia để hoàn thiện đề án.


Theo Thứ trưởng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đặt ra yêu cầu vùng không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà phải tạo được bước chuyển mạnh về năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh.

"Tính đặc thù của đề án không nằm ở số lượng nhiệm vụ, mà ở việc lựa chọn đúng những vấn đề lớn, những bài toán mang tính vùng, những nhiệm vụ mà nếu làm tốt sẽ tạo ra năng lực mới, sản phẩm mới, doanh nghiệp mới và động lực tăng trưởng mới cho cả ĐBSCL", ông nhấn mạnh.

Báo cáo tại hội thảo, TS Phạm Đình Nguyên, Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ ra những lợi thế của vùng. Đây là trung tâm sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn nhất nước, đóng góp trên 50% sản lượng lúa, khoảng 65% thủy sản nuôi trồng và 70% sản lượng trái cây Việt Nam.

Dư địa tăng trưởng tiếp theo vì vậy không chủ yếu nằm ở mở rộng sản lượng, mà ở ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo để nâng năng suất, chất lượng giống, chế biến sâu, logistics, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và khai thác giá trị từ phụ phẩm...

Ông cũng nêu xu thế của ĐBSCL trong thời gian tới là chuyển từ sản xuất lúa gạo quy mô lớn sang chuỗi giá trị dựa trên công nghệ và phát thải thấp; từ thế mạnh thủy sản sang hệ sinh thái công nghệ thủy sản; từ phụ phẩm sang kinh tế sinh học và kinh tế tuần hoàn. Ông cho rằng nơi này còn có lợi thế đặc biệt để trở thành không gian thử nghiệm công nghệ trong điều kiện thực tế, nhờ quy mô thị trường lớn, bài toán phát triển đa dạng và nhu cầu ứng dụng rõ ràng.

Theo Giám đốc Học viện, có thể nghiên cứu cơ chế đặt bài toán - nghiên cứu - thử nghiệm - đánh giá - hoàn thiện - nhân rộng - thương mại hóa, trước hết trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, nước, khí hậu, sinh khối, năng lượng và kinh tế biển.

Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu của đề án xác định rõ tiềm năng, lợi thế và những bài toán phát triển đặc thù của vùng và của các địa phương trong vùng. Trên cơ sở đó đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có khả năng tạo tác động rõ nét đối với tăng trưởng, năng suất, khả năng thích ứng và chất lượng phát triển của vùng đất này.


Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, với vai trò trung tâm hạt nhân, Cần Thơ đề xuất ba định hướng phát triển trọng tâm. Thứ nhất, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tiếp đến là đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh, kết nối liên vùng. Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo ông, đề án cần có chính sách thúc đẩy liên kết đại học - hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo - doanh nghiệp, đẩy nhanh chuyển hóa thành quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tế. Đồng thời, cần tạo môi trường thuận lợi để Cần Thơ thực sự trở thành cực tăng trưởng mới của vùng nhằm thu hút và lan tỏa nguồn nhân lực chất lượng cao cho toàn vùng.

TS Hà Thanh Toàn, nguyên Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, góp ý đề án cần có giải pháp để khai thác thế mạnh của ĐBSCL, trong đó lớn nhất là thế mạnh con người, kế đến là tài nguyên, cũng như tạo việc làm cho người dân.

Về tài nguyên, ĐBSCL được xem là trung tâm của Đông Nam Á, vì thế nếu đủ mạnh, vùng có thể là trung tâm trung chuyển của vùng Thái Bình Dương. Để phát triển kinh tế hai con số, TS Toàn đề xuất sớm xây dựng trung tâm chế biến nông sản, trung tâm dữ liệu, viện nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học cho ĐBSCL.


Trong khi đó, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, nhận định trong xây dựng đề án cần nghiên cứu mô hình phát triển 5 nhà: nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà công nghệ chuyên ngành - nhà băng. "Nên tính toán rõ để có được 1% tăng trưởng cần đầu tư bao nhiêu tiền từ nhà băng để có chính sách hợp lý", ông nói.

Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh ĐBSCL, cũng đánh giá đề án rất thiết thực cho miền Tây. "Vấn đề là ai làm và làm thế nào, nguồn lực ra sao?", ông nêu câu hỏi, thêm rằng miền Tây không thiếu nhà khoa học nhưng thiếu chủ thể dẫn dắt một chiến lược. Ông cũng đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế quy định các ngân hàng trích tỷ lệ nguồn vốn đầu tư để phát triển nông nghiệp, khoa học công nghệ miền Tây.

Theo Ban tổ chức, đây là đề án đặc thù phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp vùng đầu tiên trên cả nước được xây dựng. Dự kiến đề án được hoàn thiện, trình cấp thẩm quyền phê duyệt trong tháng 11, sau đó triển khai thực hiện.

Đồng bằng sông Cửu Long, còn gọi là miền Tây Nam Bộ, là vựa lúa, trái cây và thủy sản lớn nhất của Việt Nam, nằm ở cực Nam của đất nước. Vùng có diện tích hơn 36.420 km² với khoảng 18 triệu dân. Vùng đang được đầu tư nhiều công trình hạ tầng giao thông kết nối, phục vụ phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: AI