kiến thức Giải Nobel Vật lý 2026 trao cho nghiên cứu về 'hạt ma'

Giải Nobel Vật lý 2026 trao cho nghiên cứu về 'hạt ma'

Giải Nobel Vật lý 2026 được trao cho nhà khoa học Bỉ lúc 11h45 ngày 6/10 tại thủ đô Stockholm Thụy Điển (16h45 giờ Hà Nội) với những phát hiện về hạt ma.

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố nhà khoa học Francis Halzen là chủ nhân giải Nobel Vật lý năm nay vì "những đóng góp mang tính quyết định cho Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc vật lý thiên văn".

Nhà khoa học Francis Halzen (82 tuổi), sinh tại Bỉ, hiện làm việc tại Đại học Wisconsin-Madison, Mỹ. Ông là một nhà khoa học hàng đầu trong việc phát triển vật lý tia vũ trụ và vật lý hạt thiên văn từ những năm 1970.


Hạt neutrino hiện diện khắp nơi, nhưng không dễ nhận ra. Chúng đi xuyên qua Trái Đất và cơ thể con người mà không bị phát hiện. Nhà khoa học với thiết bị phù hợp có thể phát hiện hạt neutrino đơn lẻ khi nó tương tác với hạt nhân nguyên tử, nhưng tương tác này rất hiếm khi xảy ra.

Năm ngoái, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao giải Nobel Vật lý cho John Clarke (sinh tại Anh, giáo sư Đại học California Berkeley, Mỹ), Michel H. Devoret (sinh tại Pháp, giáo sư tại Đại học Yale và Đại học California Santa Barbara, Mỹ), John M. Martinis (sinh tại Mỹ, giáo sư tại Đại học California Santa Barbara, Mỹ) nhờ "phát hiện đường hầm cơ học lượng tử vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện".

Nobel là giải thưởng quốc tế do Quỹ Nobel tại Stockholm lập ra từ năm 1901 dựa trên tài sản của Alfred Nobel, nhà phát minh kiêm doanh nhân Thụy Điển. Giải được trao thường niên cho những cá nhân và tổ chức có cống hiến nổi bật trong các lĩnh vực Y sinh, Hóa học, Vật lý, Văn học, Hòa bình. Năm 1968, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập ra Giải thưởng của Ngân hàng Thụy Điển cho Khoa học kinh tế để tưởng nhớ Nobel, còn gọi là giải Nobel Kinh tế.

Người thắng giải Nobel được nhận huy chương, bằng chứng nhận cá nhân và một khoản tiền thưởng không cố định. Số tiền thưởng năm nay là 12 triệu krona Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu USD), tăng 1 triệu krona so với năm ngoái, chia đều cho các nhà khoa học nhận giải.

Năm 1901-2025, giải thưởng được trao 633 lần cho 1.026 cá nhân và tổ chức trên thế giới. Trong đó, giải Nobel Vật lý được trao 119 lần cho 230 học giả.

Tính đến nay, John Bardeen là người duy nhất nhận giải Nobel Vật lý hai lần vào năm 1956 và 1972. Người trẻ nhất là Lawrence Bragg, được trao giải khi 25 tuổi cùng với cha mình vào năm 1915. Người lớn tuổi nhất là Arthur Ashkin, nhận giải năm 2018, khi đã 96 tuổi.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: Kiến thức