Bài viết mới
VOZ Forums

Tham gia VOZ Forums để thảo luận, chia sẻ kiến thức và kết nối cộng đồng. Đăng ký tài khoản miễn phí để đăng bài, bình luận và nhắn tin với thành viên khác.

Dân công nghệ xoay xở đổi nghề sau khi mất việc

voznews

Điều hành viên
⚡ 30 Level 30
31.7%
Bài viết
10.026
Được Like
11
Dân công nghệ xoay xở đổi nghề sau khi mất việc

MỹLàn sóng sa thải do công nghệ và AI khiến nhiều lao động chật vật tìm việc, thậm chí phải chuyển sang những ngành nghề hoàn toàn khác.

Tháng 8 năm ngoái, James Strawn, sống ở Colorado, bị sa thải khỏi vị trí kỹ sư kiểm thử chất lượng phần mềm cấp cao tại Adobe Digital Video. Theo NDTV, dù có hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành công nghệ, ông vẫn chật vật tìm công việc mới, nhận xét quá trình này "gây thất vọng và chán nản".

Cuối cùng, Strawn quyết định rẽ sang hướng đi hoàn toàn khác, trở thành tài xế xe buýt trường học tại địa phương. "Sau hơn một năm tìm việc khó khăn, bị ngành công nghệ cao phân biệt đối xử và làm nản lòng, tôi vui mừng chia sẻ rằng chương mới trong cuộc đời mình đã bắt đầu", cựu kỹ sư viết trên LinkedIn. Dù vậy, ông cho biết công việc mới có mức lương thấp hơn đáng kể so với vị trí trước đây.

Tương tự Strawn, Daniel DePaolo trải qua quá trình tìm việc trắc trở trước khi chuyển nghề. Ba năm trước, tạp chí Sports Illustrated cắt giảm nhân sự quy mô lớn, khiến ông mất vị trí kỹ sư phần mềm trong nhóm phát triển website.

Vài tháng sau, DePaolo bắt đầu làm tại một startup, nhưng tiếp tục bị sa thải sau nửa năm. Lần này, ông mất nhiều thời gian hơn để tìm công việc mới. Tuy nhiên, vị trí mới gây kiệt sức đến mức ông quyết định xin nghỉ. Chuyện này nghe có vẻ mạo hiểm, nhưng trong suốt 20 năm ông làm kỹ sư phần mềm, người có kỹ năng lập trình luôn tìm được việc làm.

"Đó là quyết định bộc phát. Liệu tôi có làm lại điều đó không? Có lẽ là không", DePaolo chia sẻ với OPB. Sau 7 tháng nỗ lực tìm việc trong lĩnh vực công nghệ, ông bỏ cuộc, chuyển sang lái xe đưa đón nhân viên Microsoft.

Strawn và DePaolo chỉ là hai trong số 600.000 nhân viên công nghệ tại Mỹ mất việc kể từ cuối 2022, khi ChatGPT ra mắt kéo theo làn sóng AI bùng nổ, theo số liệu của Layoff.fyi. Họ trải qua nhiều nỗi khổ như khó tìm việc mới, có thể bị sa thải tiếp và giảm thu nhập, nhất là với người lớn tuổi.

IMG-20260823-172547-1794392761-9129-1794393271.jpg

Trong nghiên cứu công bố cuối tháng trước, Pierfrancesco Mei, nhà kinh tế học tại Goldman Sachs, cùng đồng nghiệp phân tích dữ liệu của hơn 15.000 lao động bị cho nghỉ việc giai đoạn 2016-2025. Họ lưu ý, dữ liệu từ 2023 đến 2025 có thể bao gồm làn sóng sa thải đầu tiên do AI.

Kết quả, người lao động mất việc do AI cần lâu hơn khoảng một tháng để tìm được việc mới so với người lao động khác. Họ cũng có khả năng vẫn thất nghiệp sau một năm cao hơn khoảng 10 điểm phần trăm. Mei đánh giá tác động này có "quy mô tương đương" với những gì Goldman Sachs ghi nhận trong các làn sóng thay đổi công nghệ trước đây, đồng thời nhận định tổn thất từ chúng "kéo dài dai dẳng".

Tương tự các làn sóng trước, người lớn tuổi gặp nhiều khó khăn hơn. Lao động từ 35 tuổi trở lên bị ảnh hưởng bởi AI cần lâu hơn khoảng 5 tuần để quay lại làm toàn thời gian so với lao động mất việc vì vấn đề khác. Với người dưới 35 tuổi, con số này là khoảng 3 tuần.

Theo Fortune, một nghiên cứu trước đó của Goldman Sachs, thực hiện trên dữ liệu từ năm 1979 đến 2022 cũng cho thấy, lao động mất việc do công nghệ cần nhiều hơn khoảng một tháng để tìm việc mới so với lao động thuộc các ngành nghề ổn định hoặc đang phát triển. Khi chuyển đổi giữa các vị trí toàn thời gian, họ cũng chịu tổn thất thu nhập thực tế lớn hơn 3 điểm phần trăm.

Nghiên cứu giai đoạn 1979-2022 cũng chỉ ra, ảnh hưởng từ việc bị sa thải do công nghệ cũng kéo dài. 10 năm sau khi bị sa thải lần đầu, thu nhập thực tế của người mất việc do công nghệ thấp hơn khoảng 5 điểm phần trăm so với những lao động tương đương mất việc trong các ngành không bị xáo trộn. Người thất nghiệp do công nghệ cũng có khả năng trải qua những đợt thất nghiệp tiếp theo cao hơn. Điều này đặc biệt rõ rệt trong 5 năm đầu tiên sau khi họ bị sa thải.

Tương tự nghiên cứu mới, nghiên cứu trước đây cũng cho thấy thiệt hại phân bổ không đều. Trong vòng 10 năm sau khi bị cho nghỉ việc, người trẻ có trình độ đại học và sống ở thành thị chịu mức giảm thu nhập chỉ bằng khoảng 1/2 lao động khác bị sa thải do công nghệ. Những người có thời gian làm công việc cũ ngắn hơn thường cũng có kết quả tốt hơn, có thể vì kỹ năng của họ ít đặc thù theo nghề nghiệp nên dễ chuyển đổi hơn.

Trong các làn sóng công nghệ trước, người lao động thường dễ được tuyển lại vào công việc đơn giản hơn, mang tính lặp lại. Hiện tại, Goldman Sachs lại thấy những dấu hiệu ban đầu của xu hướng đó. Những người mất việc do AI nhiều khả năng sẽ rời bỏ hoàn toàn công việc và ngành cũ, nhưng công việc mới của đa số, nhất là người lớn tuổi, lại dễ bị AI tác động với mức độ tương đương, thậm chí cao hơn vị trí trước đây.

Theo báo cáo của công ty tư vấn tuyển dụng Challenger, Gray & Christmas, doanh nghiệp đã viện dẫn AI trong 120.136 trường hợp cắt giảm được thông báo trong 9 tháng đầu năm. Điều này khiến AI trở thành lý do đứng đầu, chiếm khoảng 21% tổng số trường hợp cắt giảm.

Tuần trước, công ty phần mềm thiết kế Canva thông báo công ty đang gặp khó khăn và sẽ tái cấu trúc để chuẩn bị bước sang giai đoạn tiếp theo. Đợt tái cấu trúc ảnh hưởng tới 1.271 người, tương đương 22% lực lượng lao động của Canva. Trong đó, một số người phải thay đổi vị trí, chuyển đến trung tâm làm việc tập trung, số khác sẽ bị sa thải.

Cuối tháng 10, Microsoft gây xôn xao khi đề xuất 60.000 nhân viên tự nguyện nghỉ việc kèm trợ cấp, tương đương hơn 1/4 nhân lực toàn cầu của Microsoft. Việc này diễn ra trong bối cảnh gã khổng lồ công nghệ muốn giảm chi phí và dồn tài chính cho các khoản đầu tư khổng lồ vào AI.

Ở tuổi 50, một nhân viên Microsoft cấp cao về AI đã vạch ra kế hoạch cho 5 năm tiếp theo trong sự nghiệp kéo dài gần ba thập kỷ. Nhân viên này chia sẻ với Indian Express, ông hy vọng sẽ đủ điều kiện tham gia chương trình chia cổ phiếu dành cho những nhân viên đạt đến độ tuổi đó sau ít nhất 15 năm làm việc liên tục.

Tuy nhiên, đề xuất nghỉ việc tự nguyện khiến ông băn khoăn. Ông chưa có kế hoạch nghỉ hưu, cho rằng tìm việc mới sẽ rất khó, nhưng tiếp tục ở lại Microsoft mà không biết điều gì có thể xảy ra tiếp theo lại gây lo lắng.

Trong khi đó, một kỹ sư phần mềm 23 tuổi đã có quyết định. "Tôi hài lòng với việc ở lại và đang làm trong một nhóm rất tốt. Tôi không thấy có lý do gì để nhận đề nghị này", anh nói với Indian Express.

Dù dự định ở lại, kỹ sư này vẫn bày tỏ lo ngại về tình hình tuyển dụng nói chung. "Có thể thấy hoạt động tuyển dụng trên diện rộng đang giảm. Tôi dự đoán xu hướng này sẽ tiếp diễn trong bối cảnh thị trường việc làm khó khăn như hiện nay", anh nói.



Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: AI
 
Back