hot Chuyên gia gợi ý 'điểm ngọt' sản xuất chip AI cho Việt Nam

Chuyên gia gợi ý 'điểm ngọt' sản xuất chip AI cho Việt Nam

Ông Kevin Koh của Faraday Technology (Đài Loan) đánh giá Việt Nam phù hợp trong sản xuất dòng chip AI sử dụng tiến trình 12-14 nm.

"Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn về sản xuất bán dẫn, gồm chip AI với tiến trình 12-14 nm và hướng đến dòng chip chuyên biệt (ASIC)", ông Koh, Giám đốc phụ trách thị trường Việt Nam của công ty thiết kế chip và bản quyền trí tuệ bán dẫn Faraday Technology, chia sẻ tại lễ công bố triển lãm iTech Expo 2026 ngày 18/8 ở TP HCM.

Theo ông, thế giới đang chứng kiến những thay đổi cơ bản trong cấu trúc quyền lực ngành bán dẫn. Dẫn số liệu "mới nhất tính đến cuối tuần trước", ông cho biết dự báo về tình trạng thiếu hụt nguồn cung chip đã dịch chuyển từ mốc 2027 sang năm 2030. Các nhà máy đúc chip đang vận hành ở mức 90-100% công suất, không chỉ với tiến trình tiên tiến dưới 5 nm, mà cả các tiến trình trưởng thành như 28 hay 40 nm.

"Sự bùng nổ AI dẫn đến cuộc chạy đua phần cứng khốc liệt", ông Koh nói. "ASIC nổi lên như lộ trình tất yếu để đối phó với tình trạng khan hiếm bán dẫn và nhu cầu tối ưu hóa hiệu năng vượt trội so với các dòng chip đa năng".

ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) là vi mạch được thiết kế riêng cho một mục đích hoặc ứng dụng nhất định thay vì đa năng như CPU hay GPU. Theo ông Koh, tiến trình từ 7 nm trở xuống quá đắt đỏ và khó tiếp cận, trong khi 28 nm đã trưởng thành và bắt đầu bộc lộ sự lãng phí về điện năng tiêu thụ trong bối cảnh công nghệ mới. Do đó, 12-14 nm trở thành "điểm ngọt", cân bằng giữa hiệu năng, công suất và chi phí, cũng như "phù hợp với năng lực sản xuất của Việt Nam".


Tuy nhiên, chuyên gia của Faraday Technology nhận định, Việt Nam không nên chạy theo sản xuất các dòng chip ASIC chính, mà nên hướng đến chip cho Edge AI (trí tuệ nhân tạo tại biên) và Endpoint AI (AI cho thiết bị đầu cuối). Trong khi các "gã khổng lồ" tập trung vào chip xử lý chính, họ bỏ lại khoảng không lớn ở mảng chip hỗ trợ như PCIe, DDR hay networking.

"Đây chính là 'điểm đột phá' khả thi nhất để doanh nghiệp Việt Nam tiến vào chuỗi cung ứng chip trí tuệ nhân tạo", ông Kevin Koh khẳng định.

Để đưa vào quy trình sản xuất chip hoàn chỉnh, ông đề xuất chiến lược 1.000-200-10 với ba tầng. Trong đó, tại tầng đáy (Endpoint AI), Việt Nam cần hình thành hơn 1.000 doanh nghiệp tập trung vào phân khúc này, bởi chi phí nghiên cứu phát triển (R&D) và chi phí gia nhập thị trường thấp nhất, phù hợp với năng lực tài chính của doanh nghiệp Việt Nam.

Từ 1.000 doanh nghiệp Endpoint AI, ông kỳ vọng sẽ có khoảng 200 doanh nghiệp bứt phá thành công và hình thành tầng giữa, tích lũy đủ dòng vốn để nâng cấp và đầu tư sâu hơn vào mảng Edge AI. Cuối cùng, tầng đỉnh sẽ chọn lọc và nuôi dưỡng được khoảng 10 doanh nghiệp đầu đàn đủ năng lực thiết kế chip cho AI.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam muốn tạo ra chip thương mại trong 1-2 năm tới, ông khuyến nghị lựa chọn sản phẩm tiêu chuẩn (ASSP) hoặc bán tùy biến (Semi-custom) thay vì tự thiết kế chip tùy biến hoàn toàn (full custom) do thời gian bàn giao silicon hiện kéo dài đến 12 tháng.

Theo chuyên gia, năng lực của kỹ sư Việt Nam đã được chứng minh ở mức nhất định. Ông lấy ví dụ Faraday vừa hoàn thiện và gửi thử nghiệm file thiết kế vật lý chip GDS (Graphic Data System) thế hệ hai ngày 17/8. Toàn bộ công đoạn thiết kế vật lý của chip AI 28 nm được thực hiện bởi đội ngũ 400 kỹ sư người Việt, qua đó khẳng định năng lực kỹ thuật của nhân sự trong nước đã đạt chuẩn toàn cầu.


PGS.TS Nguyễn Văn Hiếu, Chủ tịch Hội công nghệ vi mạch bán dẫn TP HCM (HSIA), đồng tình quan điểm chất lượng nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam đang cải thiện thời gian qua. Dù vậy, ông cũng nêu ra những vấn đề cần giải quyết thời gian tới.

Chẳng hạn, ông đánh giá mục tiêu 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 không chỉ là con số dự báo, mà là cuộc "tổng động viên", nhưng việc đào tạo phải dựa trên nhu cầu đầu ra thực tế để tránh rủi ro thất nghiệp và hệ lụy xã hội.

"Các trường đại học ồ ạt mở ngành bán dẫn. Sinh viên học năm thứ nhất, thứ hai, thứ ba chưa có vấn đề gì. Nhưng đến năm cuối và ra trường, nếu thị trường không có đủ doanh nghiệp hấp thụ nguồn lực, các em sẽ thất nghiệp, tạo ra hiệu ứng xã hội ngược cực kỳ tiêu cực", ông nhận xét.

Theo đề xuất của Chủ tịch HSIA, cần triển khai chương trình đào tạo kỹ sư thiết kế trên nhu cầu thực tế. Chẳng hạn, chương trình Train-the-Trainer (ToT) của công ty bán dẫn Synopsys đang triển khai ở nhiều nơi hứa hẹn cho ra những "hạt giống" nhân bản đội ngũ 50.000 kỹ sư trong tương lai.

Đối với hướng đi hiện tại, ông Nguyễn Văn Hiếu khuyến nghị không nên vội vã chạy theo các dòng chip xử lý trung tâm siêu nhỏ, siêu đắt đỏ. Việt Nam nên tập trung đầu tư sản xuất cảm biến, thẻ nhớ và thiết bị bán dẫn đơn giản hơn nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu lớn của thị trường. Những dự án này yêu cầu vốn đầu tư nhà máy dưới một tỷ USD nhưng tiềm năng ứng dụng thực tế khổng lồ, như camera giám sát giao thông, thiết bị đo khí tượng thủy văn, cảnh báo thiên tai, đo thủy triều, tự động hóa nông nghiệp và lâm nghiệp.

"Chính phủ cần đi đầu bằng cơ chế đặt hàng trực tiếp với số lượng lớn, từ vài trăm nghìn đến vài triệu chip cảm biến để tạo động lực cho doanh nghiệp tư nhân rót vốn và đưa các nhà khoa học vào guồng quay thương mại hóa sản phẩm", ông đề xuất.

Triển lãm công nghệ iTech Expo 2026 diễn ra từ ngày 30/9 đến 2/10 tại TP HCM với chủ đề "New Tech, Innovation Unleashed" (Công nghệ mới, Đổi mới bứt phá), do Hội Tin học TP HCM (HCA) và Alta Media tổ chức, Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND TP HCM bảo trợ. So với hai năm đầu tiên chỉ tập trung phần mềm, sự kiện năm nay mở rộng không gian cho phần cứng chuyên sâu, thiết bị thông minh cùng hệ sinh thái chip - vi mạch - bán dẫn.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: HOT