- Bài viết
- 5.224
- Được Like
- 11
Bước tiến máy DUV của Trung Quốc khiến phương Tây lo ngại
Thông tin Trung Quốc sản xuất máy quang khắc DUV thiết yếu trong chế tạo chip cho thấy nước này đang tiến bộ nhanh chóng dù chịu kiểm soát nghiêm ngặt.
Tuần trước, The Information dẫn nguồn tin thân cận cho biết, Trung Quốc đang sản xuất máy quang khắc cực tím sâu (DUV) kiểu nhúng - thiết bị đóng vai trò quan trọng trong chế tạo chip, và dự kiến giao hàng ngay năm nay. Quá trình sản xuất có sự tham gia của các nhóm phát triển DUV từ nhiều công ty Trung Quốc, trong đó có startup được nhà nước hỗ trợ Shanghai Yuliangsheng Technology. Sản phẩm sử dụng hầu hết linh kiện nội địa, chỉ nhập khẩu một số bộ phận quan trọng từ Nhật Bản.
Theo Reuters, sau thông tin trên, giá cổ phiếu của nhà sản xuất máy quang khắc số một thế giới ASML (Hà Lan) tụt dốc hơn 7%, mức giảm mạnh nhất trong gần hai tháng. Cổ phiếu của một số công ty liên quan đến chuỗi cung ứng thiết bị sản xuất chip toàn cầu cũng mất giá, như BE Semiconductor Industries và Soitec với mức giảm lần lượt 8,5% và 5%.
Zhou Mi, nhà nghiên cứu tại Viện Thương mại Quốc tế và Hợp tác Kinh tế Trung Quốc, nhận định nếu thông tin chính xác, đây thực sự là bước đột phá quan trọng với ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc, giúp vượt qua nhiều hạn chế và đạt sự đổi mới độc lập.
"Điều này giúp doanh nghiệp chip trong nước giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài và có nhiều lựa chọn đa dạng hơn", ông nói với Global Times.
Zhou đánh giá, công nghệ quang khắc vẫn là một trong số ít lĩnh vực mà Mỹ duy trì ưu thế rõ rệt so với Trung Quốc. Do đó, bất cứ nguồn tự cung tự cấp đáng tin cậy nào của quốc gia phương Đông cũng có thể làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ trong việc kiểm soát ngành bán dẫn. Theo ông, điều này giúp giải thích phản ứng mạnh mẽ của thị trường Mỹ.
Mỹ cản trở Trung Quốc tiếp cận máy làm chip tiên tiến
Máy quang khắc đảm nhận việc chiếu và khắc mạch điện lên wafer (tấm silicon mỏng dùng làm vật liệu nền). Theo Hiệp hội Thiết bị và vật liệu bán dẫn quốc tế (SEMI), công nghệ quang khắc chiếm gần 25% chi tiêu toàn cầu cho thiết bị sản xuất chip năm 2024. Tuy nhiên, máy quang khắc phức tạp và đắt đỏ nên rất ít công ty trên thế giới sản xuất được.
Hiện ASML là nhà sản xuất thiết bị làm chip lớn nhất toàn cầu theo vốn hóa thị trường, dẫn đầu về DUV và cũng là công ty duy nhất làm chủ công nghệ quang khắc siêu cực tím (EUV). Máy EUV có giá 250 triệu USD, giúp chế tạo những chip tiên tiến nhất thế giới do các công ty như Apple, Nvidia, AMD thiết kế và các nhà làm chip như TSMC, Intel, Samsung sản xuất.
Là công ty chủ chốt trong lĩnh vực quan trọng, ASML nhanh chóng bị cuốn vào cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung. Theo yêu cầu kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, Hà Lan chấp thuận không bán máy EUV sang Trung Quốc, khiến lô hàng đầu tiên dự định chuyển đến xưởng đúc chip SMIC năm 2019 bị chặn lại. Đến 2023, một số mẫu DUV tiên tiến cũng không thể xuất sang Trung Quốc. SMIC xoay xở bằng cách dùng mẫu DUV kém tiên tiến hơn của ASML, nên sản xuất chip 7 nm vẫn khả thi, nhưng hiệu suất không tốt.
Mỹ sau đó liên tục tăng biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Trung Quốc. Reuters hồi tháng 4 đưa tin, Bộ Thương mại Mỹ yêu cầu nhiều công ty chuyên về thiết bị chip ngừng giao một số mặt hàng cho Hua Hong, nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc. Cùng tháng, Bloomberg cho biết các nhà lập pháp Mỹ công bố dự luật nhằm tăng cường biện pháp hạn chế với việc bán thiết bị chip từ những công ty như ASML và Tokyo Electron, thậm chí cấm kỹ sư của họ bảo trì và sửa chữa thiết bị tại một số cơ sở ở Trung Quốc.
Trung Quốc nỗ lực phát triển máy quang khắc nội địa
Trước những rào cản của Mỹ, Trung Quốc quyết tâm tự chủ về chip. Theo Bloomberg, nước này đang hỗ trợ ngành chip bằng vốn nhà nước, đầu tư hàng tỷ nhân dân tệ vào những công ty sản xuất linh kiện quan trọng cho máy quang khắc và thiết bị làm chip khác.
Công ty Thiết bị Vi điện tử Thượng Hải SMEE đã phát triển máy quang khắc có khả năng tạo chip 90 nm, thích hợp dùng cho đồ gia dụng, một số thiết bị điện tử tiêu dùng ôtô. Hiện tại, công ty hướng đến cung cấp máy quang khắc phục vụ sản xuất chip 65 và 28 nm.
Huawei cũng góp sức cho quá trình phát triển máy làm chip khi xây trung tâm R&D khổng lồ tại Thượng Hải và tuyển nhân tài từ các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới như TSMC, ASML, Applied Materials hay KLA. Hãng cũng hỗ trợ startup SiCarrier tại Thâm Quyến phát triển hàng loạt công cụ chip, thuê chuyên gia quang học và mô phỏng nước ngoài cho các viện nghiên cứu của mình tại Đức.
Theo nguồn tin của Reuters, Trung Quốc đã chế tạo xong nguyên mẫu máy EUV tại Thâm Quyến đầu năm 2025 và đang chạy thử nghiệm. Cỗ máy chiếm gần hết diện tích của một nhà máy, đã tạo thành công ánh sáng siêu cực tím nhưng chưa sản xuất được chip hoạt động hoàn chỉnh.
Trong khi nhiều mục tiêu về ngành bán dẫn được công khai, dự án EUV Thâm Quyến diễn ra bí mật. Ding Xuexiang, người đứng đầu Ủy ban Khoa học và Công nghệ Trung ương Trung Quốc, được cho là người dẫn dắt dự án. Gã khổng lồ công nghệ Huawei đóng vai trò then chốt, tham gia mọi khâu với sự góp mặt của hàng nghìn kỹ sư.
"Đôi khi các công ty Trung Quốc mua thiết bị chip nước ngoài không phải để sản xuất mà để tháo rời, sau đó tìm hiểu cách lắp ráp hệ thống con và linh kiện. Đây chính là kỹ thuật đảo ngược (reverse engineering)", một giám đốc công nghệ nói với Nikkei Asia năm ngoái.
Những chuyên gia từng làm việc tại ASML được cho là đã giúp "giải mã ngược" máy quang khắc, tạo nên bước đột phá ở Thâm Quyến. Dự án còn có khoảng 100 sinh viên mới tốt nghiệp chuyên phân tích ngược các bộ phận từ máy EUV và DUV.
Theo The Information, những cỗ máy DUV nhúng đầu tiên do Trung Quốc sản xuất đã hoàn thành và sắp bàn giao cho SMIC, Hua Hong Semiconductor, CXMT. Cả ba đều nằm trong danh sách doanh nghiệp Trung Quốc mà công ty Hà Lan ASML có thể không được phép bán thiết bị và cung cấp dịch vụ, theo một dự luật đang được xem xét.
Nguồn tin cho biết, SMIC đã thử nghiệm DUV nhúng của Shanghai Yuliangsheng Technology từ tháng 9/2025. Đa số linh kiện nội địa, dù một số bộ phận quan trọng vẫn nhập từ Nhật Bản.
Trung Quốc tiến bộ nhanh dù gặp nhiều trở ngại
Một số nhà phân tích nói với CNBC, thông tin Trung Quốc gia nhập thị trường do ASML thống trị có thể làm dấy lên những lo ngại, nhưng khó khiến vị thế của công ty Hà Lan lung lay.
Máy DUV Trung Quốc cần trải qua quá trình kiểm tra và thử nghiệm dài, đồng thời phải chứng minh khả năng sản xuất hàng loạt. Theo The Information, nhà sản xuất DUV Trung Quốc đặt mục tiêu xuất xưởng 5 máy trong năm nay và 20 máy năm sau. Trong khi đó, ASML dự kiến chế tạo khoảng 130 máy DUV năm nay và tăng thêm 30% năm 2027.
Về công nghệ EUV, công ty nghiên cứu SemiAnalysis cho biết, ASML cần tới hai thập kỷ và khoảng 10 tỷ USD cho nghiên cứu và phát triển, cùng với sự đồng đầu tư từ các công ty như Intel, TSMC, Samsung để đưa công nghệ trở nên khả thi về mặt thương mại. EUV chỉ thực sự sinh lời với quy mô lớn từ năm 2018-2019.
"Tôi nghĩ EUV nằm ngoài tầm với. Không bao giờ nên nói không thể, đặc biệt là với Trung Quốc, nhưng đó là một công nghệ hoàn toàn khác", Stephane Houri, trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tại ODDO BHF, nói với CNBC.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, thành tựu mới cho thấy Trung Quốc đang tiến bộ nhanh hơn dự đoán của giới chuyên gia, ngày càng thu hẹp khoảng cách với Mỹ và châu Âu. ASML có thể đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng nếu Trung Quốc sản xuất hàng loạt máy DUV và dùng chúng để chế tạo những chip phức tạp nhất. Bước tiến này cũng sẽ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất chip phương Tây như Nvidia, vì khách hàng Trung Quốc sẽ ít có lý do để chờ đợi những sản phẩm bị hạn chế.
Theo Xiang Ligang, lãnh đạo Liên minh Công nghệ Công nghiệp Ứng dụng Tiêu dùng Thông tin Hiện đại Zhongguancun, nếu Trung Quốc sản xuất thành công máy DUV, đây là bằng chứng cho thấy nước này xây dựng được năng lực mạnh mẽ, bền vững về công nghệ cao, khó bị khuất phục trong những cuộc chiến thương mại.
"Sự trỗi dậy và tiến bộ công nghệ của Trung Quốc đang đóng góp tích cực cho sự phát triển toàn cầu. Trung Quốc đã cung cấp cho thị trường thế giới nhiều sản phẩm chất lượng cao với giá phải chăng, giúp thúc đẩy tiến bộ công nghệ và tăng trưởng kinh tế", ông nói với Global Times.
Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: Apple
Thông tin Trung Quốc sản xuất máy quang khắc DUV thiết yếu trong chế tạo chip cho thấy nước này đang tiến bộ nhanh chóng dù chịu kiểm soát nghiêm ngặt.
Tuần trước, The Information dẫn nguồn tin thân cận cho biết, Trung Quốc đang sản xuất máy quang khắc cực tím sâu (DUV) kiểu nhúng - thiết bị đóng vai trò quan trọng trong chế tạo chip, và dự kiến giao hàng ngay năm nay. Quá trình sản xuất có sự tham gia của các nhóm phát triển DUV từ nhiều công ty Trung Quốc, trong đó có startup được nhà nước hỗ trợ Shanghai Yuliangsheng Technology. Sản phẩm sử dụng hầu hết linh kiện nội địa, chỉ nhập khẩu một số bộ phận quan trọng từ Nhật Bản.
Theo Reuters, sau thông tin trên, giá cổ phiếu của nhà sản xuất máy quang khắc số một thế giới ASML (Hà Lan) tụt dốc hơn 7%, mức giảm mạnh nhất trong gần hai tháng. Cổ phiếu của một số công ty liên quan đến chuỗi cung ứng thiết bị sản xuất chip toàn cầu cũng mất giá, như BE Semiconductor Industries và Soitec với mức giảm lần lượt 8,5% và 5%.
Zhou Mi, nhà nghiên cứu tại Viện Thương mại Quốc tế và Hợp tác Kinh tế Trung Quốc, nhận định nếu thông tin chính xác, đây thực sự là bước đột phá quan trọng với ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc, giúp vượt qua nhiều hạn chế và đạt sự đổi mới độc lập.
"Điều này giúp doanh nghiệp chip trong nước giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài và có nhiều lựa chọn đa dạng hơn", ông nói với Global Times.
Zhou đánh giá, công nghệ quang khắc vẫn là một trong số ít lĩnh vực mà Mỹ duy trì ưu thế rõ rệt so với Trung Quốc. Do đó, bất cứ nguồn tự cung tự cấp đáng tin cậy nào của quốc gia phương Đông cũng có thể làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ trong việc kiểm soát ngành bán dẫn. Theo ông, điều này giúp giải thích phản ứng mạnh mẽ của thị trường Mỹ.
Mỹ cản trở Trung Quốc tiếp cận máy làm chip tiên tiến
Máy quang khắc đảm nhận việc chiếu và khắc mạch điện lên wafer (tấm silicon mỏng dùng làm vật liệu nền). Theo Hiệp hội Thiết bị và vật liệu bán dẫn quốc tế (SEMI), công nghệ quang khắc chiếm gần 25% chi tiêu toàn cầu cho thiết bị sản xuất chip năm 2024. Tuy nhiên, máy quang khắc phức tạp và đắt đỏ nên rất ít công ty trên thế giới sản xuất được.
Hiện ASML là nhà sản xuất thiết bị làm chip lớn nhất toàn cầu theo vốn hóa thị trường, dẫn đầu về DUV và cũng là công ty duy nhất làm chủ công nghệ quang khắc siêu cực tím (EUV). Máy EUV có giá 250 triệu USD, giúp chế tạo những chip tiên tiến nhất thế giới do các công ty như Apple, Nvidia, AMD thiết kế và các nhà làm chip như TSMC, Intel, Samsung sản xuất.
Là công ty chủ chốt trong lĩnh vực quan trọng, ASML nhanh chóng bị cuốn vào cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung. Theo yêu cầu kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, Hà Lan chấp thuận không bán máy EUV sang Trung Quốc, khiến lô hàng đầu tiên dự định chuyển đến xưởng đúc chip SMIC năm 2019 bị chặn lại. Đến 2023, một số mẫu DUV tiên tiến cũng không thể xuất sang Trung Quốc. SMIC xoay xở bằng cách dùng mẫu DUV kém tiên tiến hơn của ASML, nên sản xuất chip 7 nm vẫn khả thi, nhưng hiệu suất không tốt.
Mỹ sau đó liên tục tăng biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Trung Quốc. Reuters hồi tháng 4 đưa tin, Bộ Thương mại Mỹ yêu cầu nhiều công ty chuyên về thiết bị chip ngừng giao một số mặt hàng cho Hua Hong, nhà sản xuất chip hàng đầu Trung Quốc. Cùng tháng, Bloomberg cho biết các nhà lập pháp Mỹ công bố dự luật nhằm tăng cường biện pháp hạn chế với việc bán thiết bị chip từ những công ty như ASML và Tokyo Electron, thậm chí cấm kỹ sư của họ bảo trì và sửa chữa thiết bị tại một số cơ sở ở Trung Quốc.
Trung Quốc nỗ lực phát triển máy quang khắc nội địa
Trước những rào cản của Mỹ, Trung Quốc quyết tâm tự chủ về chip. Theo Bloomberg, nước này đang hỗ trợ ngành chip bằng vốn nhà nước, đầu tư hàng tỷ nhân dân tệ vào những công ty sản xuất linh kiện quan trọng cho máy quang khắc và thiết bị làm chip khác.
Công ty Thiết bị Vi điện tử Thượng Hải SMEE đã phát triển máy quang khắc có khả năng tạo chip 90 nm, thích hợp dùng cho đồ gia dụng, một số thiết bị điện tử tiêu dùng ôtô. Hiện tại, công ty hướng đến cung cấp máy quang khắc phục vụ sản xuất chip 65 và 28 nm.
Huawei cũng góp sức cho quá trình phát triển máy làm chip khi xây trung tâm R&D khổng lồ tại Thượng Hải và tuyển nhân tài từ các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới như TSMC, ASML, Applied Materials hay KLA. Hãng cũng hỗ trợ startup SiCarrier tại Thâm Quyến phát triển hàng loạt công cụ chip, thuê chuyên gia quang học và mô phỏng nước ngoài cho các viện nghiên cứu của mình tại Đức.
Theo nguồn tin của Reuters, Trung Quốc đã chế tạo xong nguyên mẫu máy EUV tại Thâm Quyến đầu năm 2025 và đang chạy thử nghiệm. Cỗ máy chiếm gần hết diện tích của một nhà máy, đã tạo thành công ánh sáng siêu cực tím nhưng chưa sản xuất được chip hoạt động hoàn chỉnh.
Trong khi nhiều mục tiêu về ngành bán dẫn được công khai, dự án EUV Thâm Quyến diễn ra bí mật. Ding Xuexiang, người đứng đầu Ủy ban Khoa học và Công nghệ Trung ương Trung Quốc, được cho là người dẫn dắt dự án. Gã khổng lồ công nghệ Huawei đóng vai trò then chốt, tham gia mọi khâu với sự góp mặt của hàng nghìn kỹ sư.
"Đôi khi các công ty Trung Quốc mua thiết bị chip nước ngoài không phải để sản xuất mà để tháo rời, sau đó tìm hiểu cách lắp ráp hệ thống con và linh kiện. Đây chính là kỹ thuật đảo ngược (reverse engineering)", một giám đốc công nghệ nói với Nikkei Asia năm ngoái.
Những chuyên gia từng làm việc tại ASML được cho là đã giúp "giải mã ngược" máy quang khắc, tạo nên bước đột phá ở Thâm Quyến. Dự án còn có khoảng 100 sinh viên mới tốt nghiệp chuyên phân tích ngược các bộ phận từ máy EUV và DUV.
Theo The Information, những cỗ máy DUV nhúng đầu tiên do Trung Quốc sản xuất đã hoàn thành và sắp bàn giao cho SMIC, Hua Hong Semiconductor, CXMT. Cả ba đều nằm trong danh sách doanh nghiệp Trung Quốc mà công ty Hà Lan ASML có thể không được phép bán thiết bị và cung cấp dịch vụ, theo một dự luật đang được xem xét.
Nguồn tin cho biết, SMIC đã thử nghiệm DUV nhúng của Shanghai Yuliangsheng Technology từ tháng 9/2025. Đa số linh kiện nội địa, dù một số bộ phận quan trọng vẫn nhập từ Nhật Bản.
Trung Quốc tiến bộ nhanh dù gặp nhiều trở ngại
Một số nhà phân tích nói với CNBC, thông tin Trung Quốc gia nhập thị trường do ASML thống trị có thể làm dấy lên những lo ngại, nhưng khó khiến vị thế của công ty Hà Lan lung lay.
Máy DUV Trung Quốc cần trải qua quá trình kiểm tra và thử nghiệm dài, đồng thời phải chứng minh khả năng sản xuất hàng loạt. Theo The Information, nhà sản xuất DUV Trung Quốc đặt mục tiêu xuất xưởng 5 máy trong năm nay và 20 máy năm sau. Trong khi đó, ASML dự kiến chế tạo khoảng 130 máy DUV năm nay và tăng thêm 30% năm 2027.
Về công nghệ EUV, công ty nghiên cứu SemiAnalysis cho biết, ASML cần tới hai thập kỷ và khoảng 10 tỷ USD cho nghiên cứu và phát triển, cùng với sự đồng đầu tư từ các công ty như Intel, TSMC, Samsung để đưa công nghệ trở nên khả thi về mặt thương mại. EUV chỉ thực sự sinh lời với quy mô lớn từ năm 2018-2019.
"Tôi nghĩ EUV nằm ngoài tầm với. Không bao giờ nên nói không thể, đặc biệt là với Trung Quốc, nhưng đó là một công nghệ hoàn toàn khác", Stephane Houri, trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tại ODDO BHF, nói với CNBC.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, thành tựu mới cho thấy Trung Quốc đang tiến bộ nhanh hơn dự đoán của giới chuyên gia, ngày càng thu hẹp khoảng cách với Mỹ và châu Âu. ASML có thể đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng nếu Trung Quốc sản xuất hàng loạt máy DUV và dùng chúng để chế tạo những chip phức tạp nhất. Bước tiến này cũng sẽ ảnh hưởng đến các nhà sản xuất chip phương Tây như Nvidia, vì khách hàng Trung Quốc sẽ ít có lý do để chờ đợi những sản phẩm bị hạn chế.
Theo Xiang Ligang, lãnh đạo Liên minh Công nghệ Công nghiệp Ứng dụng Tiêu dùng Thông tin Hiện đại Zhongguancun, nếu Trung Quốc sản xuất thành công máy DUV, đây là bằng chứng cho thấy nước này xây dựng được năng lực mạnh mẽ, bền vững về công nghệ cao, khó bị khuất phục trong những cuộc chiến thương mại.
"Sự trỗi dậy và tiến bộ công nghệ của Trung Quốc đang đóng góp tích cực cho sự phát triển toàn cầu. Trung Quốc đã cung cấp cho thị trường thế giới nhiều sản phẩm chất lượng cao với giá phải chăng, giúp thúc đẩy tiến bộ công nghệ và tăng trưởng kinh tế", ông nói với Global Times.
Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: Apple
