- Bài viết
- 4.772
- Được Like
- 11
145 cá voi xám chết bất thường từ Mexico đến Canada nửa đầu năm 2026, chuyên gia cảnh báo điều đáng lo
Những xác cá voi xám liên tiếp xuất hiện dọc bờ Thái Bình Dương cho thấy một cuộc khủng hoảng đang âm thầm diễn ra dưới đại dương.
Cá voi xám dạt bờ với lớp mỡ gần như cạn kiệt
Cá voi xám chết hoặc mắc cạn đang được ghi nhận với tốc độ bất thường dọc tuyến di cư từ Mexico qua Mỹ đến Canada. Theo số liệu của Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) được tổ chức Public Employees for Environmental Responsibility (PEER) công bố, tính đến ngày 6/7/2026 đã có 145 trường hợp tử vong.
Con số này vượt tổng số xác được ghi nhận trong từng năm cuối của "sự kiện tử vong bất thường" giai đoạn 2019-2023. PEER mô tả tình hình hiện tại là một "sự kiện tử vong thảm khốc", đồng thời cảnh báo xác dạt bờ có thể chỉ là phần nhỏ số cá thể thực sự chết ngoài khơi.
Tuy nhiên, đây chưa phải kết luận chính thức của NOAA. Trong bản cập nhật ngày 15/7, cơ quan này cho biết số vụ mắc cạn hai năm gần đây đã trở lại phạm vi từng thấy trong đợt 2019-2023.
Song nguyên nhân vẫn chủ yếu là những vấn đề kéo dài từ trước nên tình hình chưa đáp ứng tiêu chí để tuyên bố một sự kiện tử vong bất thường mới.
Bang Washington đang là một trong những điểm nóng. Ngày 18/6, các nhà nghiên cứu của Cascadia Research Collective khám nghiệm một cá voi cái dài khoảng 12m tại Ocean Shores.
Đây là cá thể thứ 30 chết ở Washington từ đầu năm, mức cao thứ hai từng được ghi nhận tại bang này, chỉ sau kỷ lục 34 ***ủa năm 2019.
Kết quả kiểm tra cho thấy con vật bị suy dinh dưỡng và có chấn thương ở đầu phù hợp với dấu hiệu va chạm tàu thuyền. Cascadia cho biết suy dinh dưỡng là phát hiện phổ biến nhất ở những cá thể được khám nghiệm trong năm 2026.
Một số ***ó lớp mỡ dự trữ suy giảm nghiêm trọng, cho thấy chúng không tích lũy đủ năng lượng tại vùng kiếm ăn trước khi bước vào hành trình dài.
Cá voi xám phía đông bắc Thái Bình Dương rời các đầm phá sinh sản ở Baja California, Mexico, bơi về vùng kiếm ăn tại biển Bering và Chukchi rồi quay lại phía nam.
Theo NOAA, loài này chủ yếu ăn các động vật không xương sống nhỏ ở đáy biển. Chúng thường nghiêng người, hút trầm tích cùng con mồi rồi dùng các tấm sừng hàm lọc thức ăn. Lượng thức ăn tích lũy quyết định lớp mỡ giúp chúng vượt qua hành trình di cư và sinh sản.
Khi nguồn dự trữ cạn kiệt, cá voi có thể bơi vào sông, vịnh hoặc vùng ven bờ để tìm mồi. Việc rời khỏi khu vực kiếm ăn quen thuộc khiến chúng dễ va chạm với tàu thuyền, mắc vào ngư cụ hoặc kiệt sức trước khi tới được vùng biển Bắc Cực.
Đợt tử vong bất thường từ cuối năm 2018 đến năm 2023 từng khiến 690 cá voi xám mắc cạn dọc Thái Bình Dương, từ Mexico đến Alaska.
NOAA kết luận những thay đổi sinh thái tại vùng kiếm ăn cận Bắc Cực và Bắc Cực đã làm biến đổi số lượng, chất lượng nguồn mồi. Hệ quả là nhiều cá thể bị suy dinh dưỡng, số cá voi con giảm và tỷ lệ tử vong tăng.
Quần thể tăng gần 5.000 con nhưng nguy cơ chưa biến mất
Giữa lúc số xác dạt bờ tăng nhanh, dữ liệu mới nhất lại tạo ra một nghịch lý.
Ngày 15/7, NOAA ước tính quần thể cá voi xám phía đông bắc Thái Bình Dương hiện dao động từ 15.930 đến 20.530 con, trung bình khoảng 17.750 con. Một năm trước, mức ước tính trung bình chỉ khoảng 12.890 con.
Dù đây có vẻ là tín hiệu tích cực, các nhà khoa học NOAA cho rằng mức tăng trên vượt quá khả năng sinh sản tự nhiên của quần thể.
Năm 2025 chỉ có khoảng 85 cá voi con được ước tính, thấp nhất kể từ khi chương trình khảo sát bắt đầu. Với số cá voi con ít như vậy, quần thể khó có thể tăng gần 5.000 cá thể chỉ nhờ sinh sản trong một năm.
Các chuyên gia đang xem xét liệu thời điểm di cư, tuyến đường cá voi lựa chọn hoặc những giả định trong mô hình thống kê có làm thay đổi kết quả hay không.
Cuộc khảo sát cũng diễn ra khi đàn cá voi di cư về phía nam, trước khi nhiều cá thể gầy yếu chết trong hành trình quay lại vùng kiếm ăn vào mùa xuân 2026.
PEER đưa ra cảnh báo mạnh hơn. Dựa trên các nghiên cứu cho rằng phần lớn xác cá voi chìm ngoài khơi và không bao giờ dạt vào bờ, tổ chức này ước tính 145 trường hợp được phát hiện có thể tương ứng với khoảng 1.450 cá thể chết trong thực tế.
Tuy nhiên, đây là phép ngoại suy của PEER, không phải số tử vong đã được kiểm chứng trực tiếp bởi NOAA.
Nhà sinh thái biển Rick Steiner, Chủ tịch Hội đồng quản trị PEER, cho rằng việc mất hàng nghìn cá thể trong thời gian ngắn là tín hiệu đáng lo. Theo ông, bên cạnh suy giảm nguồn thức ăn, những rủi ro như va chạm tàu, mắc lưới, ô nhiễm và tiếng ồn đại dương cũng cần được giảm bớt.
Những xác cá voi xám liên tiếp dạt bờ có thể là dấu hiệu dễ nhìn thấy nhất của các biến đổi lớn hơn đang diễn ra trong chuỗi thức ăn và hệ sinh thái Bắc Thái Bình Dương.
Theo NOAA Fisheries, PEER, Cascadia Research Collective
Copy link Link bài gốc Lấy link 145 cá voi xám chết bất thường từ Mexico đến Canada nửa đầu năm 2026, chuyên gia cảnh báo điều đáng lo
Nguồn: GenK
Chuyên mục: HOT
Những xác cá voi xám liên tiếp xuất hiện dọc bờ Thái Bình Dương cho thấy một cuộc khủng hoảng đang âm thầm diễn ra dưới đại dương.
Cá voi xám dạt bờ với lớp mỡ gần như cạn kiệt
Cá voi xám chết hoặc mắc cạn đang được ghi nhận với tốc độ bất thường dọc tuyến di cư từ Mexico qua Mỹ đến Canada. Theo số liệu của Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) được tổ chức Public Employees for Environmental Responsibility (PEER) công bố, tính đến ngày 6/7/2026 đã có 145 trường hợp tử vong.
Con số này vượt tổng số xác được ghi nhận trong từng năm cuối của "sự kiện tử vong bất thường" giai đoạn 2019-2023. PEER mô tả tình hình hiện tại là một "sự kiện tử vong thảm khốc", đồng thời cảnh báo xác dạt bờ có thể chỉ là phần nhỏ số cá thể thực sự chết ngoài khơi.
Tuy nhiên, đây chưa phải kết luận chính thức của NOAA. Trong bản cập nhật ngày 15/7, cơ quan này cho biết số vụ mắc cạn hai năm gần đây đã trở lại phạm vi từng thấy trong đợt 2019-2023.
Song nguyên nhân vẫn chủ yếu là những vấn đề kéo dài từ trước nên tình hình chưa đáp ứng tiêu chí để tuyên bố một sự kiện tử vong bất thường mới.
Bang Washington đang là một trong những điểm nóng. Ngày 18/6, các nhà nghiên cứu của Cascadia Research Collective khám nghiệm một cá voi cái dài khoảng 12m tại Ocean Shores.
Đây là cá thể thứ 30 chết ở Washington từ đầu năm, mức cao thứ hai từng được ghi nhận tại bang này, chỉ sau kỷ lục 34 ***ủa năm 2019.
Kết quả kiểm tra cho thấy con vật bị suy dinh dưỡng và có chấn thương ở đầu phù hợp với dấu hiệu va chạm tàu thuyền. Cascadia cho biết suy dinh dưỡng là phát hiện phổ biến nhất ở những cá thể được khám nghiệm trong năm 2026.
Một số ***ó lớp mỡ dự trữ suy giảm nghiêm trọng, cho thấy chúng không tích lũy đủ năng lượng tại vùng kiếm ăn trước khi bước vào hành trình dài.
Cá voi xám phía đông bắc Thái Bình Dương rời các đầm phá sinh sản ở Baja California, Mexico, bơi về vùng kiếm ăn tại biển Bering và Chukchi rồi quay lại phía nam.
Theo NOAA, loài này chủ yếu ăn các động vật không xương sống nhỏ ở đáy biển. Chúng thường nghiêng người, hút trầm tích cùng con mồi rồi dùng các tấm sừng hàm lọc thức ăn. Lượng thức ăn tích lũy quyết định lớp mỡ giúp chúng vượt qua hành trình di cư và sinh sản.
Khi nguồn dự trữ cạn kiệt, cá voi có thể bơi vào sông, vịnh hoặc vùng ven bờ để tìm mồi. Việc rời khỏi khu vực kiếm ăn quen thuộc khiến chúng dễ va chạm với tàu thuyền, mắc vào ngư cụ hoặc kiệt sức trước khi tới được vùng biển Bắc Cực.
Đợt tử vong bất thường từ cuối năm 2018 đến năm 2023 từng khiến 690 cá voi xám mắc cạn dọc Thái Bình Dương, từ Mexico đến Alaska.
NOAA kết luận những thay đổi sinh thái tại vùng kiếm ăn cận Bắc Cực và Bắc Cực đã làm biến đổi số lượng, chất lượng nguồn mồi. Hệ quả là nhiều cá thể bị suy dinh dưỡng, số cá voi con giảm và tỷ lệ tử vong tăng.
Quần thể tăng gần 5.000 con nhưng nguy cơ chưa biến mất
Giữa lúc số xác dạt bờ tăng nhanh, dữ liệu mới nhất lại tạo ra một nghịch lý.
Ngày 15/7, NOAA ước tính quần thể cá voi xám phía đông bắc Thái Bình Dương hiện dao động từ 15.930 đến 20.530 con, trung bình khoảng 17.750 con. Một năm trước, mức ước tính trung bình chỉ khoảng 12.890 con.
Dù đây có vẻ là tín hiệu tích cực, các nhà khoa học NOAA cho rằng mức tăng trên vượt quá khả năng sinh sản tự nhiên của quần thể.
Năm 2025 chỉ có khoảng 85 cá voi con được ước tính, thấp nhất kể từ khi chương trình khảo sát bắt đầu. Với số cá voi con ít như vậy, quần thể khó có thể tăng gần 5.000 cá thể chỉ nhờ sinh sản trong một năm.
Các chuyên gia đang xem xét liệu thời điểm di cư, tuyến đường cá voi lựa chọn hoặc những giả định trong mô hình thống kê có làm thay đổi kết quả hay không.
Cuộc khảo sát cũng diễn ra khi đàn cá voi di cư về phía nam, trước khi nhiều cá thể gầy yếu chết trong hành trình quay lại vùng kiếm ăn vào mùa xuân 2026.
PEER đưa ra cảnh báo mạnh hơn. Dựa trên các nghiên cứu cho rằng phần lớn xác cá voi chìm ngoài khơi và không bao giờ dạt vào bờ, tổ chức này ước tính 145 trường hợp được phát hiện có thể tương ứng với khoảng 1.450 cá thể chết trong thực tế.
Tuy nhiên, đây là phép ngoại suy của PEER, không phải số tử vong đã được kiểm chứng trực tiếp bởi NOAA.
Nhà sinh thái biển Rick Steiner, Chủ tịch Hội đồng quản trị PEER, cho rằng việc mất hàng nghìn cá thể trong thời gian ngắn là tín hiệu đáng lo. Theo ông, bên cạnh suy giảm nguồn thức ăn, những rủi ro như va chạm tàu, mắc lưới, ô nhiễm và tiếng ồn đại dương cũng cần được giảm bớt.
Những xác cá voi xám liên tiếp dạt bờ có thể là dấu hiệu dễ nhìn thấy nhất của các biến đổi lớn hơn đang diễn ra trong chuỗi thức ăn và hệ sinh thái Bắc Thái Bình Dương.
Theo NOAA Fisheries, PEER, Cascadia Research Collective
Copy link Link bài gốc Lấy link 145 cá voi xám chết bất thường từ Mexico đến Canada nửa đầu năm 2026, chuyên gia cảnh báo điều đáng lo
Nguồn: GenK
Chuyên mục: HOT
