Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn

Từ 10h30 ngày 12/11, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân lần đầu trả lời chất vấn trước Quốc hội về kết quả thực hiện Nghị quyết 57, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

- Kết quả triển khai Nghị quyết 57; giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong phân bổ, giải ngân nguồn lực; phát triển công nghệ chiến lược và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ.

- Thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu quốc gia và địa phương; khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, gây khó khăn khi giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

- Quản lý, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); bảo đảm an toàn thông tin, nâng cao kỹ năng số cho người dân và doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Công an, Tư pháp cùng tham gia trả lời chất vấn, giải trình về những vấn đề có liên quan.

Việt Nam đã làm chủ được nhiều công đoạn sản xuất chip

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Đoàn Phú Thọ) cho biết Việt Nam đã làm chủ được công nghệ lõi liên quan đến UAV, robot. Ông đề nghị Bộ trưởng giải thích công nghệ lõi gồm những gì và Việt Nam đã làm chủ các loại vật liệu, công nghệ nào.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng một sản phẩm công nghệ chiến lược thường trải qua nhiều công đoạn, trong đó Việt Nam đã làm chủ được một số khâu nhưng vẫn phụ thuộc vào nước ngoài ở những bước khác.

Ông lấy ví dụ về chip 5G. Việt Nam hiện có thể thực hiện khâu thiết kế, song để chế tạo thành ***hip hoàn chỉnh vẫn phải đưa ra nước ngoài. Quá trình tạo ra một sản phẩm công nghệ chiến lược gồm nhiều công đoạn, liên quan đến vật liệu và nhiều yếu tố khác, vì vậy cần xác định cụ thể những khâu nào đã làm chủ và những khâu nào còn phụ thuộc.


Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp cận việc phát triển công nghệ chiến lược theo hai nhóm.

Với những công nghệ có thể ứng dụng ngay, Việt Nam sẽ đẩy mạnh tiếp nhận, chuyển giao để sớm đưa vào sản xuất trong nước. Chẳng hạn với công nghệ vaccine, việc chuyển giao công nghệ từ nước ngoài có thể giúp doanh nghiệp trong nước sản xuất và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế.

Trong khi đó, một số lĩnh vực đòi hỏi chiến lược dài hạn. Đơn cử như thiết bị bay không người lái (UAV) - đây là sản phẩm tích hợp nhiều công nghệ, từ chip bán dẫn phục vụ điều khiển và thu phát tín hiệu đến cơ khí, khoa học vật liệu và công nghệ vật liệu. "Với những bài toán công nghệ dài hạn, chúng ta phải chia thành từng nhóm vấn đề và đặt hàng nhiệm vụ để giải quyết từng nhóm, chứ không thể cùng lúc làm chủ tất cả công nghệ", Bộ trưởng nói.

Theo ông, đây là định hướng Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai trong thời gian tới nhằm từng bước nâng cao năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hướng dẫn cấp xã tháo gỡ vướng mắc về dữ liệu

Đại biểu Nguyễn Quang Huy (Hưng Yên) cho biết nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch, nhưng vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa được đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trong 8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối, 7 cơ sở dữ liệu vẫn đồng bộ ngoại tuyến. Vì vậy, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm các hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được chia sẻ và tái sử dụng, giảm phiền hà cho người dân.


Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết dữ liệu hiện được lưu trữ tại nhiều cơ quan, đơn vị trong thời gian dài nên việc tập hợp, đồng bộ và xây dựng cơ sở dữ liệu mới cần thời gian. Việc xác định chi phí số hóa cũng phức tạp do mỗi loại tài liệu có yêu cầu xử lý khác nhau, trong khi nhân lực còn hạn chế.

Theo Bộ trưởng, tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần để giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm xuất phát từ năm nguyên nhân: các hệ thống chưa kết nối, đồng bộ; quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận người dân và cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Để khắc phục, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời khảo sát thực tế tại một số xã để xác định những vướng mắc cụ thể trong công việc hằng ngày của cán bộ.

"Từ những bài toán này, chúng tôi đang hình thành các lời giải, hướng dẫn trực tiếp cho cán bộ ở từng địa bàn, sau đó tổng quát hóa để có thể nhân rộng", ông Quân nói.

Bộ sẽ tiếp tục khảo sát quy trình xử lý công việc, chế độ báo cáo tại cấp xã để xây dựng hướng dẫn, tài liệu đào tạo và cập nhật kiến thức, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kỹ năng số, từng bước khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, giảm việc người dân phải khai báo lại thông tin.

49 đại biểu đăng ký chất vấn Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Việt Nam bước đầu làm chủ nhiều công nghệ lõi

Phát biểu mở đầu phiên chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả, từ hoàn thiện thể chế, tăng nguồn lực đầu tư đến phát triển công nghệ lõi và hạ tầng số.

Theo Bộ trưởng, riêng Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Quốc hội, Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 195 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó Quốc hội thông qua 11 luật và một nghị quyết đặc thù. Đến nay, thể chế phục vụ triển khai Nghị quyết 57 cơ bản được hoàn thiện. Nguồn ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng từ 75.000 tỷ đồng năm 2025 lên 95.000 tỷ đồng năm 2026, dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng năm 2027.

Về kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ, Việt Nam tăng một bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, đứng thứ 43/139 quốc gia và thứ ba ASEAN. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt 19 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 6.600 tỷ đồng, trong đó vốn xã hội hóa chiếm 71,8%. Đồng thời, 11 nhiệm vụ nghiên cứu hợp tác Việt Nam - Nhật Bản về chip bán dẫn được phê duyệt đồng tài trợ với tổng kinh phí gần 500 tỷ đồng.

Doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu làm chủ một số công nghệ lõi như mạng 5G, robot, thiết bị bay không người lái (UAV), camera AI và công nghệ vaccine.

Trong lĩnh vực viễn thông, tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng 50 bậc, lên thứ 8 thế giới. Mạng 5G đã phủ sóng 93,4% dân số với 27,2 triệu thuê bao. Ngành viễn thông cũng đã phủ sóng thêm 483 thôn, bản thuộc vùng lõm sóng và triển khai Internet vệ tinh tại 196 điểm đặc biệt khó khăn. Đến nay, cơ bản toàn bộ thôn, bản trên cả nước đã được phủ sóng viễn thông. Việt Nam cũng được Hiệp hội Thông tin di động toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.

Về phát triển kinh tế số, doanh thu công nghiệp công nghệ số trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 254,6 tỷ USD, tăng 53% so với cùng kỳ. Việt Nam đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và danh mục 79 nền tảng dùng chung. Đến nay, 70/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành và 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã được đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Cả nước có hơn 36 triệu chứng thư chữ ký số được cấp.

Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng ghi nhận bước tiến khi Chỉ số AI toàn cầu của Việt Nam tăng 18 bậc, lên vị trí 40/93 quốc gia. Theo báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026, Việt Nam đứng thứ 36 thế giới và thứ ba ASEAN.


Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Vũ Hải Quân thừa nhận một số điểm nghẽn chưa được tháo gỡ, đặc biệt là tiến độ giải ngân kinh phí khoa học công nghệ. Đến ngày 30/10, tỷ lệ giải ngân mới đạt 42,12% dự toán trong phạm vi thống kê của Kho bạc Nhà nước. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế, định giá tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách nhà nước gặp nhiều vướng mắc, một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược triển khai chậm.

Trong chuyển đổi số, việc xây dựng và kết nối dữ liệu chưa đồng bộ. Cán bộ cấp xã ở một số nơi vẫn phải sử dụng nhiều phần mềm, trong khi người dân phải cung cấp lại thông tin khi thực hiện thủ tục hành chính. Năng lực kiểm chứng AI, bảo vệ dữ liệu và ứng phó với nội dung giả mạo cũng cần tiếp tục được nâng cao.

Bộ trưởng khẳng định sẽ cầu thị tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cử tri, tập trung khắc phục các hạn chế, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp thiết thực hơn cho phát triển kinh tế - xã hội.

---

Nguồn: VnExpress Số hóa
Chuyên mục: AI